بازخورد در ارزشیابی توصیفی

 

هر گاه چیزی را به یک کودک آموزش دهیم مانع شده ایم تا خود، آن را کشف کند .  

   «ژان پیاژه»

در هر نظام ارزش یابی ، عنصر «بازخورد »وجود دارد . در واقع ارزش یابی بدون باز خورد ناقص و نا تمام خواهد بود.

بازخورد عبارت است از آگاهی یافتن دانش آموز و معلم از جریان توسعه و پیشرفت جریان یادگیری در کلاس درس .

در نظام ارزش یابی سنتی نیز بازخورد وجود دارد . اما این بازخورد عمدتا" به صورت نمره است و بازخورد به صورت نمره ابهام دارد و به درستی ضعف ها و قوت ها ی یادگیری دانش آموز را مشخص نمی نماید . برخی صاحب نظران ارزش یابی تحصیلی اعتقاد دارند که دادن نمره و رتبه در حین فرآیند یادگیری ، فعالیت یادگیری دانش آموز را متوقف می سازد و دانش آموز با گرفتن رتبه یا نمره تصور می کند ، یادگیری اش پایان یافته است. لذا انگیزه اش برای تداوم فعالیت یادگیری کاهش می یابد : اما اگر دانش آموز در حین یادگیری به جای نمره ، بازخورد توصیفی دریافت کند فعالیت یادگیری خود را ادامه خواهد داد.

بازخورد باید پیوسته ، هدفمند، متنوع ، توصیفی و ساده و قابل فهم و معلم برای دانش آموز، نقش غذای رشد دهنده را دارا می باشد بدان معنا که دریافت آن توسط یادگیرنده ، او را یک گام به جلو پیش می راند و سبب خواهد شد تا درک و فهم دانش آموز افزایش یابد و همچنین یادگیرنده الگوهایی  برای یادگیری مستقل خود تدارک ببیند . 

در هر بازخوردی باید به نقاط قوت دانش آموز توجه شود و معلم باید ، چاشنی اصلی بازخوردها را عبارات تشویقی به خدمت گرفته باشد تا یادگیرنده به انجام فعالیت های مورد نظر، دلگرم و تحریک شود، حسن لیاقت و داشتن کفایت در او رشد کند و نسبت به خویش احساس خوبی داشته باشد، نقاط ضعف دانش آموزان با احتیاط بیان شود و رهنمودهای عملی متناسب با تفاوت های فردی دانش آموز ، ارائه گردد.

انواع بازخوردها :

بازخوردهای توصیفی انواعی دارند  وبر حسب ملاک های مورد نظر به چهار گروه طبقه بندی می شوند  .

1- از منظر ابزار ارتباط

2-از منظر محتوا

3-از منظر ارائه دهنده یا منبع بازخورد

      4-از منظر زمان ارائه ی بازخورد و ارتباط با یادگیری

از منظر ابزار ارتباط :

  •   بازخورد شفاهی ، مانند گفت و گوی معلم با دانش آموزی که در حال حل کردن یک مسئله است .
  • باز خوردهای کتبی یا نوشتاری ، مانند آنچه که معلم بر روی تکالیف دانش آموزان می نویسد.

از منظر محتوا :

  • باز خورد شناختی : باز خوردهایی که به دانش آموزان درباره ی یادگیری مطالب و مباحث درس ها ارائه می گردد.
  • بازخوردهای فراشناختی : بازخوردهایی که درباره ی روش ها و نحوه ی یادگیری دانش آموزان ارائه می شود.

به طور کلی ، درس گرفتن از خطاها و موفقیت ها زمینه ی رسیدن به فراشناخت را فراهم می کند. اگر چه تعداد این باز خوردها محدود است اما تأثیر آن در موفقیت های دانش آموزان بسیار زیاد است به چند نمونه بازخورد فرا شناختی توجه کنید .

« دخترم .... تو از طریق پرسش و پاسخ با دوستانت ، مطالب درس را بهتر یاد می گیری .»

« دخترم .... سعی کن بعد از نوشتن هر جمله ، آن را با صدای بلند بخوانی تا اشکال جمله ات را بفهمی ، آن وقت جمله ات را درست کن.»

برخی از مهارت های فراشناختی عبارتند از :

پرسیدن از خود، آموزش دادن به دیگران، خط کشیدن زیر مطالب مهم، مطالعه قبل از شرکت در کلاس، خلاصه کردن مطالب مورد بحث در کلاس، نوشتن مطالب مهم در حاشیه های کتاب، پرسش و پاسخ با هم کلاسی ها.

در بازخوردهای فرا شناختی ، معلم روش یادگیری را به دانش آموزان نشان می دهد نه روش حل مسئله ی خاص.

 

 

 

  • بازخورد عاطفی :

 این بازخوردها عمدتا" تشویقی هستند. آن ها بر اساس موفقیت دانش آموز در کسب نتیجه یا پیشرفت در یادگیری یا تلاشی که برای تحقق اهداف یادگیری انجام می دهد ارائه می شود.

از منظر ارائه دهنده یا منبع بازخورد:

جریان بازخورد تنها بین معلم و دانش آموزان شکل نمی گیرد و موارد دیگری نیز دارد ، از جمله:

  • دانش آموز و دانش آموز (هم سال سنجی )
  • دانش آموز و والدین ( سنجش والدین )
  • والدین و معلم
  • همچنین بین دانش آموز و خودش « خود سنجی »

از منظر ارائه ی بازخورد و ارتباط با یادگیری :

  • بازخوردهای فرآیندی : بازخوردهایی که دانش آموزان در جریان فعالیت های یادگیری خود دریافت می کنند.
  • بازخوردهای پایانی : بازخوردهایی که دانش آموزان در پایان یک مرحله از یادگیری، مانند پایان نیم سال و پایان سال ، به صورت گزارش مشروح پیشرفت تحصیلی ، دریافت می کنند.

در بیان و نگارش بازخوردهای فرآیندی « کلاسی » کتبی یا شفاهی بیایید تمرین کنیم و بگوییم ! و نگوییم !!

بگوییم

نگوییم

قشنگ نیست

زشت است

خوب ننوشته ای

بد نوشته ای

می توانی بهتر انجام بدهی

خیلی بد انجام دادی

با تجربه شده

شکست خورده

شاد و پر انرژی باشید

خسته نباشید

آسان نیست

دشوار است

دوست ندارم

متنفرم

مسأله دارد

مشکل دارد

می تواند

نمی تواند

طول می کشد تا یاد بگیری

هیچ وقت یاد نمی گیری

خیلی پر تحرک است

خیلی شیطان است

مسأله را خودم حل می کنم

مسأله به تو ربطی ندارد

آرام باش

داد نزن

خدا سلامتی بده

خدا بد نده

 

انتخاب شده از کتاب مدیریت بازخورد « مرتضی شکوهی – بهمن قره داغی » صفحه ی 47

بازخورد معلم :

دختر خوب خیلی بی حوصله املا نوشتی

تجزیه و تحلیل این بازخورد:

برای چنین املایی باز خورد : خیلی بی حوصله نوشتی ، چندان مفید فایده نیست. هر چند که به طور کلی چنین بازخوردی مناسب نیست. اگر دقت کنید بسیاری از واژه ها را درست نوشته و در بازخورد مورد توجه قرار نگرفته است و به عبارتی نیمه پر لیوان را ندیده ایم . به نوشتن کلمه ی باغ های در سطر سوم ، باغبان در سطر چهارم ، منظمی و مرتبی در سطر ششم و مأمور و مأموری در سطر هشتم با توجه دقت کنید . اغلب غلط های املایی مربوط به ضعف در حافظه ی دیداری ( مربوط به تشخیص نشانه های چند شکلی و یک صدایی ) است.

 

بازخورد معلم:

علی جان بازهم بی دقتی  امیدوارم تکرار نشود.

تجزیه و تحلیل این بازخورد:

در این بازخورد مشخص نشده که بی دقتی دانش آموز در چه چیزی است و به نقاط قوت دانش آموز توجهی نشده و بهتر بود از کلمه ی تکرار نشود استفاده نمی کرد.

اگر بازخورد این املا اینگونه ارائه می شد مفیدتر بود:

پسرم خط زیبایی داری ، کلمات زیبایی را درست نوشتی. اما در نقطه های نشانه ها گاهی اشتباه می کنی . بهتر است یک کتاب داستان برداری و دور کلمات با نشانه ی سه نقطه خط قرمز ، کلمات با نشانه ی دو نقطه خط بسته ی آبی و کلمات با نشانه ی یک نقطه خط بسته ی سبز بکشی . بعدکتابت را برایم بیاور تا ببینم.

بازخورد معلم :

آفرین گلم اما حیف که 15 غلط داری . بیشتر دقت کن . عزیزم اصلا" راضی نیستم. 3/9

تجزیه و تحلیل این بازخورد :

این بازخورد مارا به یاد مثل « دم خروس و قسم حضرت عباس » انداخت! که اگر راضی نیستی پس آفرین برای چیست ؟

معلم برای جلوگیری از افسوس آینده (حیف) چه پیشنهاد ، توصیه یا رهنمودی را ارائه داشته است ؟ آیا این کلمه اعتماد به نفس او را از بین نمی برد ؟ در چه چیزی باید بیشتر دقت کند؟ او در مراحل تکاملی املا نویسی در چه مرحله ای است ؟ این نمونه کار در مقایسه با عملکرد قبلی دانش آموز از چه موقعیتی برخوردار می باشد ؟ و ....

 

                                              

/ 0 نظر / 15 بازدید